ต้นหมันเป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงกลางหรือไม้พุ่มกึ่งเลื้อย สูง 2 - 15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกต้นเรียบถึงแตกเป็นร่องตามยาว สีเทาเข้มปนดำ ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ ก้านใบ 1 - 2 เซนติเมตร เนื้อใบคล้ายแผ่นหนังบาง แผ่นใบรูปขอบขนานถึงรูปไข่ กว้าง 2 - 5 เซนติเมตร ยาว 3 - 10 เซนติเมตร ปลายใบป้านหรือเว้าเล็กน้อย โคนใบกลม เส้นแขนงใบข้างละ 5 - 6 เส้น ขอบใบค่อนข้างเรียบ ดอกสมบูรณ์เพศ ดอกออกเป็นช่อแบบแยกแขนงตามซอกใบ กิ่ง หรือปลายกิ่ง ช่อดอกยาว 10 - 25 เซนติเมตร ดอกสีขาวหรือสีเหลืองอ่อน ดอกบานเต็มที่กว้าง 1.2 - 1.6 มิลลิเมตร มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ กลีบเลี้ยงโคนติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยกเป็นแฉกรูปสามเหลี่ยมเล็กๆ 4 - 5 แฉก กลีบเลี้ยงจะขยายใหญ่พัฒนาเป็นส่วนถ้วยผล กลีบดอกโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอดรูประฆัง ปลายแยกเป็น 4 - 5 แฉก เกสรเพศผู้มี 4 - 5 อัน ผลเป็นผลสดมีเนื้อ ทรงกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8 - 1 เซนติเมตร ผลสีขาว สีเขียวนวล หรือสีชมพู เมื่อผลสุกมีสีชมพูอมส้ม สีส้ม หรือสีเหลือง เนื้อผลเป็นเมือกเหนียว หรือยางเหนียวใส ภายในมีเมล็ดเดียวแข็ง ฐานผลห่อหุ้มด้วยถ้วยผล
